GÜNÜMÜZDE REZERV PARA KULLANIMI

Bretton Woods Antlaşması ve Marshall Planı sonrasında (1950’lerden itibaren) USD dünyanın rezerv para birimi haline geldi. 1970’lerde Bretton Woods sisteminin çökmesi ile sabit kur sistemi çökmüş ve Batı Avrupa’da para birimlerinin serbest olarak dalgalanmaya bırakıldığı bir dönem başlamıştır. Dalgalanan kur sistemi, ortak müdahaleler yapmayı ve ticarette rekabet avantajı sağladığı için global ekonominin daha iyi yönetilmesine katkıda bulundu. 1999’da Euro’nun tedavüle girmesi ile birlikte piyasanın genel işleyişine istikrar kazandırması açısından daha da etkili oldu.

Avrupa teknik olarak ABD’den daha büyük bir ticaret bloğu, Euro ise para tabanı açısından USD ile eş değerde bir para birimi olsa da, USD global rezerv para birimi olma özelliğini korudu. Gelişmekte olan ekonomilerin global ekonomiye dahil olma sürecinde, bu ülkelerin para birimlerinin USD’ye bağlanması global piyasaların istikrarı ve şeffaflığı açısından gerekliydi.

Günümüzde Amerikan Doları en yaygın rezerv para birimidir.1, 2, 5, 10, 20, 50, 100′lük banknotlardan oluşur. Tüm rezerv paraların 2/3′ünü oluşturur. Amerika Birleşik Devletlerinin ortak para birimidir. Euro ise yaygın olan ikinci rezerv para birimidir. 5, 10, 20, 50, 100, 200, 500′lük banknotlardan oluşur. Tüm rezerv paraların 1/4′ünü oluşturur ve Avrupa Birliği üye ülkelerin ortak para birimidir. Üçüncü sırada ise İngiliz Sterlini gelmektedir. 5, 10, 20, 50′lik banknotlardan oluşur. Birleşik Krallık’ın resmi para birimidir. İsviçre Frangı ise istikrarı nedeni ile ilgi gören rezerv para birimidir. 10, 20, 50, 100, 200, 1000′lik banknotlardan oluşur.  Amerikan doları, Euro ve İngiliz Sterlin’inden sonra rezerv parası olarak Japon Yeni gelmektedir. Dünyanın 2. büyük ekonomisi olan Japonya’nın para birimidir ve değeri döviz kurunda 5 para birimine göre ( TRY, USD, EUR, GBP, CHF ) çok daha düşüktür.

REZERV PARA BİRİMLERİ VE KULLANIM ORANLARI
	1995	1996	1997	1998	1999	2000	2001	2002	2003	2004	2005	2006	2007	2008
ABD DOLARI	% 59.0	% 62.1	% 65.2	% 69.3	% 70.9	% 70.5	% 70.7	% 66.5	% 65.8	% 65.9	% 66.4	% 65.7	% 64.1	% 64.0
EURO	-	-	-	-	% 17.9	% 18.8	% 19.8	% 24.2	% 25.3	% 24.9	% 24.3	% 25.2	% 26.3	% 26.5
İNGİLİZ STERLİNİ	% 2.1	% 2.7	% 2.6	% 2.7	% 2.9	% 2.8	% 2.7	% 2.9	% 2.6	% 3.3	% 3.6	% 4.2	% 4.7	% 4.1
JAPON YENİ	% 6.8	% 6.7	% 5.8	% 6.2	% 6.4	% 6.3	% 5.2	% 4.5	% 4.1	% 3.9	% 3.7	% 3.2	% 2.9	% 3.3
İSVİÇRE FRANKI	% 0.3	% 0.2	% 0.4	% 0.3	% 0.2	% 0.3	% 0.3	% 0.4	% 0.2	% 0.2	% 0.1	% 0.2	% 0.2	% 0.1
ALMAN MARKI	% 15.8	% 14.7	% 14.5	% 13.8	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-
FRANSIZ FRANKI	% 2.4	% 1.8	% 1.4	% 1.6	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-
DİĞERLERİ	% 13.6	% 11.7	% 10.2	% 6.1	% 1.6	% 1.4	% 1.2	% 1.4	% 1.9	% 1.8	% 1.9	% 1.5	% 1.8	% 2.0
*1995-1999, 2006-2008 IMF : Currency Composition of Official Foreign Exchange Reserves *1999-2005 ECB : The Accumulation of Foreign Reserves

Gülnur DERİCİ

Finansal Analist

UsdJpy Forex Analiz

02.30’da açıklanan Tokyo Çekirdek CPI verisi alışları getirmiş olmasına rağmen trend içerisinde hareket eden paritenin seyrini bozmamıştır. Bugün Amerika’dan gelecek olan 16:00 S&P/CS HPI Karma verisi ve 17:00 Tüketici Şartları verisinin parite seyri açısından dikkat takip edilmelidir.

Teknik açıdan incelendiğinde ise, genel bir düşüş eğilimi içerisinde olan paritenin 21 Eylül’den itibaren daha dar bir aralıkta seyir izlediğini görüyoruz. Dikkat edilmesi gereken seviyelerimiz ise Şubat 2009’da meydana gelmiştir.

Destek: 89.15, 88.70, 88.20,

Direnç: 90.10, 90,50, 90.80

Gülnur DERİCİ

Finansal Analist

GBP/USD Günlük Forex Analizi

Parite, dünü İngiliz ve Amerikan borsalarının yukarı yönlü hareketleri doğrultusunda alışlarla geçirdi. Bu sabah itibariyle satışlarla güne başlayan GBP/USD, önemli açıklamalarla beraber gidişatını belirleyecektir.  Bugün İngiltere’den: 11:30 da “Cari Hesap”, “Gayri Safi Yurtiçi Hasıla”, “Bireyler için Net Borçlanma” , “Mortgage Onayları”, “M4 Para Kaynağı”,  saat 13:00 de “Gerçekleştirilmiş Dağıtıcı Ticaretleri” verisi gelecek.  Amerika’dan ise 17:00 de “Tüketici Şartları” verisi gelecek . Özellikle bugün İngiltere’den gelecek “Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GDP)” oldukça önemli, beklentiler öncekinden olumlu beklentilerin karşılanamaması veya beklentinin üstünde gelmesi pariteyi oldukça etkileyecektir.

Haftayı yükselişlerle başlayan parite bu sabah itibariyle satışlar yaşanmakta.  1.5860 seviyesi önemli bir destek durumunda burayı kırması durumunda 1.5770 seviyelerine kadar satışlar gelecektir.  Eğer bu seviye de kırılır ise satışlar hızlanabilir ve 1.5650 seviyeleri test edilebilir. Bulunduğu noktadan alışların gelmesi durumunda öncelikli hedefi uzun dönemdeki downtrendin içine girmek olacaktır. Bunun içinde öncelikle 1.5950 direncini kırması gerekmekte. Bunu kırması durumunda önce 1.6040, sonrasında ise 1.6300 seviyelerine kadar alışlar gelebilir. Ama paritenin downtrend içinde hareket ettiğini unutmamak gerekli.

Mustafa Keysan

Aud/Usd Forex Analiz

Dün sakin bir gün geçiren parite satış yönlü bir görüntü sergilemesine rağmen parite 0.8650 desteğinden yönünü alışa çevirerek yine paritede önemli bir direnç seviyesi olan 0.8750 seviyelerinde güne başladı.Bu durumun en önemli sebebi ABD dolarının değer artışının kalıcı olamaması ve bulunduğu seviyelerde tutunamayarak tekrar değer kaybetmeye başlaması olarak açıklanabilir.Bununla birlikte pariteyi yakından ilgilendiren Altın fiyatlarının 990 Usd sınırında durmasıda paritenin yukarı yönlü eğiliminin devam edecegi yönünde algılanabilir.Doların değer kazanmada bir istikrar yakalayamamasında başka bir etken ABD Sanayi Endeksi Dow Jones’un 9.800 sınırına dayanmasıdır.:Uzmanlara göre endek 9.900-10.000 seviyelerini test ettikten sonra duraklamaya girecegi yönünde.Dolar cephesinden beklenen en önemli veri ise önümüzdeki ay açıklanacak ABD Ekonomisi Üçüncü Çeyrek Büyüme Rakamları (GDP) .Doların değerlenmeye başlayacağı sürecin asıl bundan sonra olacağı tahmini piyasalarda ağırlık kazanan bir görüş olarak karşımıza çıkıyor.Bu durum emtia fiyatlarındaki artışında hız kesmeyecegi ve Altın fiyatlarıyla birlikte paritedede artışın sürecegi senaryosu olası bir senaryyo olarak öne çıkıyor.

Bugün Avustralya kanadından gelecek herhangi bir veri bulunmuyor.ABD kanadından ise Tsi 16:00′da S&P/C   HPI Karma Verisi ve 17:00′de Tüketici Şartları verisi bekleniyor.Bu verilerin ABD Borslarına yansıması doları hareketlendirecektir.Paritede işlem yapacakların bu saatleri dikkatle takip etmeleri faydalı olur.

Onur Fırat AŞIK

Finansal Analist

Altında Son Durum

Dolardaki artışlar emtia ve altın fiyatlarının gevşemesine yol açtı. Geçen hafta 1024 dolarla tavan yapan ons, Cuma günü New York borsasında 990 dolara indi. Paritenin düşmesi altının zayıflamasına yol açtı. Bu hafta açıklanacak olan rakamlar risk iştahını arttırırsa, altın tekrar yükselecek.

Bugün Amerika’dan gelecek olan haberler ve Amerikan Borsasının açılmasında paritede hareketlenmelere neden olabilir

16.00 USD S&P/CS HPI Karma-20

17.00 USD Tüketici Şartları

Grafiği teknik olarak incelediğimizde demark trendline içerisinde hareket ettiği görülüyor. Parite de alışların hâkim olması durumunda 1013 seviyesine kadar yükselebilir. Aksi takdirde parite 980 dolar seviyesine kadar düşüşüne devam edebilir. Parite 977 seviyesini aşağı yönlü kıracak olursa 965 ve 950 seviyesine kadar düşebilir.

Kudret AYYILDIR

Finansal Analist

EurUsd Forex Analiz

Global piyasalar G-20 zirvesinden çıkan teşvik tedbirlerinin devamı kararıyla haftaya tahminlerin aksine iyi başladı. Birleşme ve satın alma haberlerinin yoğunlaşması ve Almanya’daki seçim dopingi, ekside açılan endekslerin artıya geçmesini sağladı.

Trichet dün yaptığı açıklamada; Ekonomi Mart ayından bu yana gelişme gösterdi. Likitide önlemleri enflasyona neden olmaz. Mevcut faiz oranları uygun gözüküyor.  Euro Bölgesi için önümüzde çok kademeli bir canlanma görülüyor

Bugün Amerika ve Avrupa’dan gelecek olan haberler ve Amerikan Borsasının açılması paritede hareketlenmelere neden olabilir.

09.00 EUR Alman İthalat Fiyat Listesi

12.00 EUR Tüketici Güveni

16.00 USD S&P/CS HPI Karma-20

17.00 USD Tüketici Şartları

Grafiği teknik olarak incelediğimizde down trendin devam ettiği görülüyor. Şuanda 1,4640 seviyesinde olan paritede satışlar devam ederse 1,4511 seviyesine kadar düşebilir. Bu seviyelerden alışların gelmesi de muhtemel. Satışların gelmesi durumunda ise parite uzun vadede 1,4170 seviyelerine kadar kademeli olarak düşebilir. Parite de satışların baskın olabilmesi için 1,4400 seviyesini kırması önem arz ediyor. 1,4511 seviyesini aşağı yönlü kırmadığı takdirde ve alışların gelmesi durumunda parite uzun vadede tekrar 1,4764 seviyelerini test edebilir.

Kudret AYYILDIR

Finansal Analist

GbpUsd Forex Analiz

İngiltere Maliye Bakanı; Destekleri çekmek İngiltere’yi resesyona sürükler. İşsizlik artmaya devam edeceğe benziyor. İngiltere’nin resesyondan çıktığını tam anlamıyla söyleyebilmek için çok erken açıklamasında bulundu. İngiltere’nin İş Dünyası Bakanı Peter Mandelson İngiliz ekonomisi için cesaret verici işaretler mevcut fakat toparlanma kırılgan ve belirsiz açıklamasını yaptı.

Bugün Amerika’dan açıklanacak olan haberler paritede hareketlere neden olabilir.

11.30 GBP Cari Hesap

11.30 GBP Gayri Safi Yurt İçi Hâsıla

11.30 GBP Bireyler İçin Net Borç Verme

11.30 GBP Mortgage Onayları

11.30 GBP M4 Para Kaynağı

13.00 GBP CBI Gerçekleştirilmiş Dağıtıcı Ticaretleri

16.00 USD S&P/CS HPI Karma-20

17.00 USD Tüketici Şartları

Grafiği teknik olarak incelediğimizde down trend içerisinde hareket ettiğini görüyoruz. Şuanda 1,5938 seviyesinde olan parite 1,5912 seviyesini aşağı yönlü kırmadığı takdirde satışlar baskın diyemeyiz. Parite down trendin etkisiyle 1,5769 seviyesine kadar düşebilir. Bu seviyeyi kıramadığı takdirde kademeli olarak 1,6000 seviyesine kadar yükselebilir. 1,6000 seviyesini yukarı yönlü kıracak olursa parite uzun vadede 1,6271 seviyesine kadar yükselebilir.

Kudret AYYILDIR

Finansal Analist

EurGbp Forex Analiz

Almanya’da Eylül ayında tüketici fiyatları ilk açıklanan verilerle yüzde 0,4 düşüş gösterdi. Almanya İstatistik Bürosu’ndan yapılan açıklamaya göre, ülkede yıllık düşüş 0,3 oldu. Almanya’da 6 eyalette TÜFE sonuçlarının açıklanmasının ardından genel TÜFE rakamları açıklanıyor. Piyasalarda aylık olarak 0,2, yıllık 0,1 düşüş olacağı tahmin ediliyordu. Aynı ayda AB’ye uyumlu TÜFE 0,4, yıllık 0,4 geriledi.

Bugün Avrupa’dan gelecek olan haberler paritede hareketlenmelere neden olabilir.

09.00 EUR Alman İthalat Fiyat Listesi

11.30 GBP Cari Hesap

11.30 GBP Gayri Safi Yurt İçi Hâsıla

11.30 GBP Bireyler İçin Net Borç Verme

11.30 GBP Mortgage Onayları

11.30 GBP M4 Para Kaynağı

12.00 EUR Tüketici Güveni

13.00 GBP CBI Gerçekleştirilmiş Dağıtıcı Ticaretleri

Grafiği teknik olarak incelediğimizde 0,9316 seviyesini kıramadığı için paritede satışlar geldi. Şuanda 0,9174 seviyesinde olan parite 0,9112 seviyesine kadar düşüşüne devam edebilir ve bu seviyeyi aşağı yönlü kıracak olursa uzun vadede 0,8946 seviyesine kadar kademeli olarak düşebilir. Alışların gelmesi durumunda parite 0,9316 seviyesine kadar yükselebilir ve bu seviyeyi de kırarsa parite uzun vadede 0,9501 seviyesine kadar yükselebilir.

Kudret AYYILDIR

Finansal Analist

ULUSLARARASI PARA SİSTEMİ VE GÜNÜMÜZDE YAŞANAN SORUNLAR

 

Uluslararası para sistemi, ulusal paraların birbirine çevrilmesini ve dolayısıyla uluslararası ödemelerin yapılmasını sağlayan sistem ya da mekanizmalar olarak tanımlanabilir. Uluslararası para sisteminin amaçlarını 6 maddede açıklayabiliriz:

1-      Uluslararası rezervlerin seçilmesi, tanımlanması, rezerv arzının düzenlenmesini sağlamak,

2-      Uluslararası para ve kredi arzını düzenlemek,

3-      Döviz kurlarının belirlenmesi ve işleyişinin sağlanması,

4-      Ülkeler arası dış ödemeler bilançosu dengesizliklerinin giderilmesine yönelik çözümlerin bulunması ve işleyişinin sağlanması,

5-      Siyasi açıdan bağımsız olan ülkelerin, birbirleriyle çatıştığı ekonomik politikalarının uyumlaştırılmasını sağlamak,

6-      Ülkeler arasındaki mal, hizmet ve sermaye alışveriş ilişkisini, borç alacak hesaplarını düzenlemektir.

Uluslararası para sisteminin işleyişi içerisinde bir para biriminin uluslararası alanda kullanılabilmesi için bazı faktörler zorunlu olmaktadır. İlk olarak paranın değerine ve dolayısıyla parayı basan ülkenin performansına güven duyulması gerekmektedir. İkinci olarak parayı basan hükümetin politik açıdan istikrarlı olduğuna güven duyulmalıdır. Üçüncü olarak ise, ülke büyük ve güçlü finansal pazarlara sahip olmalıdır.

Sistemin düzgün bir şekilde devam etmesi için parasal alanda uluslararası işbirliği şarttır. Bu işbirliği de ülkeler arasında ödeme yöntem ve araçlarının saptanması, para standartlarının seçimi, döviz kurlarının belirlenmesi, dış ödemelerinde güçlüklerle karşılaşan ülkelere kredi açılması, ulusal para politikaları arasında uyum sağlanması gibi konuları kapsamaktadır. Bu işbirliği konularının tam olarak yerine getirilmesi için iki uç durum ortaya çıkmaktadır:

I. Uluslar parasal bağımsızlıklarının tümünden vazgeçerek tek bir dünya parası kabul edebilirler. Bu durumda ulusal para sistemleri ortadan kalkacaktır, uluslararası para sistemi de herhangi bir ulusal para sisteminden farksız hale gelecektir.

II. Uluslar parasal bağımsızlıkları konusunda hiçbir işbirliği ve fedakârlığa yanaşmazlar ve böylece birbiri ile bağıntısı bulunmayan, bağımsız ulusal para sistemleri söz konusu olacaktır. Ulusal paralar arasındaki ilişkiler de tek yanlı, ulusal uygulamalarla düzenlenir.

Dünyadaki gerçek durum ise genellikle bu iki uç durum arasında yer almaktadır. Bunun için uluslararası para sisteminin kapsamı da çeşitli uluslararası ve ulusal kurumlardan, uluslararası anlaşmalardan ve ulusal uygulamalardan oluşmaktadır.

Uluslararası Para Sisteminin Tarihçesi

Ulus devletlerin ortaya çıkışı ile önem kazanan para sistemi, yeni pazarların bulunması ile hız kazanmıştır. Devletler arasında yapılan ticaretlerde ödemeler konusunda sorunların ortaya çıkması ile paranın standardizasyonuna yönelik çalışmalar yapılmıştır. Çalışmalar sonunda gümüş para sistemi uygulanmaya başlanmış, Amerika kıtasının keşfi ile Avrupa’da altın miktarının artması sonrasında da altın standardına geçiş yaşanmıştır.

I.Dünya savaşı sonrasında yaşanan krizler ve ticaretin giderek artan boyutu altın para sisteminin yetersizliklerini ortaya çıkarmıştır. Bu da ülkeleri yeni bir sistem arayışına itmiştir. Bu süreç sonrasında ABD’nin Bretton Woods kentinde uluslararası para sisteminin yeni bir düzen getirmek için bir konferans düzenlenmiş ve bu konferans sonrasında “Bretton Woods” sistemi uygulanmaya konulmuştur.

Bretton Woods sistemi ekonomik kriz sonrasında uygulamadan kaldırılmak zorunda kalmıştır. Günümüzde ise, uluslararası kurallara bağlı bir sistem kurulamamıştır. Her ülke kendi para sistemini uygulamaktadır. Fakat bunun yanında çeşitli ülkeler paralarını tek bir ülkenin paralarına bağlarken bir kısmı da Euro gibi parasal birlikler oluşturmuşlardır. Bu süreçte küreselleşme olgusu ülkelerin para sisteminin etkileşimini sağlayarak ulus sınırları içerisinde kalmasını güçleştirmektedir.

Günümüzde Uygulanan Uluslararası Para Sisteminin Sorunları

Bretton Woods’da temeli atılan altın döviz standardı sisteminin çöküşünden sonra ortaya çıkan bugünkü sistemin en önemli özelliği çok paralı rezerv sisteminin oluşu ve merkezileşmemiş yapısıdır. Rezerv talebi; döviz, para ve sermaye piyasaları yetkilileri tarafından bağımsız olarak sağlanmaya çalışılmaktadır. Uluslararası rezerv varlıkları diğer sistemlere göre daha çeşitlidir. Altının 1953’den beri rezervler içindeki payı da azalmaktadır. Ancak altın fiyatının aynı dönemde dolar kurundan daha az dalgalandığı unutulmamalıdır.

ABD’nin ödemeler dengesinde ki bozulmalar ve bununla beraber ABD’nin piyasaya talepten fazla dolar sürmesi ve aynı zamanda dış ticaret dengesini devalüasyonlar yoluyla sağlamaya çalışmıştır. Bu devalüasyonların beklenen gelişmeyi yapmaması sonucu döviz kurlarında belirsiz dalgalanmalar yaratmıştır. Rio Antlaşması’ndan sonra paraların altına çevrilebilirliğinin kalmaması,  döviz piyasalarında görülen belirsizlikler, ülkelerin politika koordinasyonunu ve disiplinini tam olarak sağlayamaması uluslararası para sistemin de bir düzensizliğin olduğunu göstermektedir.

Bugünkü sistemin bazı eksiklikleri olmasına rağmen bazı avantajları da oluğu iddia edilmektedir. Bunların başında ise bugünkü sistemin, iç para politikalarında etkinliğini arttırdığı ve bağımsızlığını sağladığı iddiası gelmektedir. Ancak son yıllarda gözlenenler bunun her zaman geçerli olmadığını göstermektedir. Bugünkü çok paralı rezerv sisteminde bazı paraların birbirinin yerine serbestçe kullanılması, bu paralara hem yurt içinde hem yurt dışında talep olması ülkelerin bağımsız parasal politikalar uygulamasını imkansız hale getirmektedir. Bu nedenle bu ülkelerin parasal politikalarını koordinasyon içinde oluşturmaları ve beraber hareket etmeleri gerekmektedir.

Bugünkü sistemin son yıllarda gözlenen en büyük sorunu özellikle bazı büyük sanayileşmiş ülke paralarında belirsiz, önceden tahmin edilemeyen, büyük kur dalgalanmaları ve düzensizlikler görülmektedir. Bunlar da yatırım seviyelerinin düşmesine, kaynak dağılmasının bozulmasına ve ödemeler dengesindeki bozulmaların düzeltilmesinde maliyet yaratılmasına yol açmaktadır. Politika disiplinini ve koordinasyonunu sallayacak etkin bir mekanizmanın olmayışı da sistemin önemli sayılacak eksikliklerinden biridir. Çünkü bu eksiklik yukarıda sözü edilen sorunlara yol açmaktadır.

Bugün kabul edilmesi gereken olgu sistemin ciddi problemleri olduğudur. Gerek sermaye piyasalarında gerek mali piyasalarda önemli problemler yaşanmıştır. Bu ise sistemde bir istikrarsızlık unsuru olduğunu göstermektedir. Bu bakımdan sistemde istikrarı sağlayarak değişimlere gidilmesi kaçınılmaz görünmektedir. Bugün parası rezerv para olan ülkelerin parasına hem yurt içinde hem yurt dışında talep olması bu ülkelerin parasal politikalarının birbirinden bağımsız olamaması, kurlarda daha büyük dalgalanmalara yol açmaktadır. Bu nedenle ülkelerin bütün halinde parasal politikalarını uyum içinde oluşturmaları gerekmektedir. Bu ise sabit kur sistemine geçilmesi ile mümkün görünmektedir.

Gülnur DERİCİ

Usd/Jpy Analiz

Ağustos ayında oluşmuş olan trend ile 21 Eylül’deki düşüşle birlikte meydana gelen down trendinin kesiştiğini görüyoruz. Bu durum satış yönünde baskı uyandırabilir. Teknik analizin hakim olduğu bugünde Şubat 2009’da oluşmuş olan seviyeler ile birlikte trend çizgilerine dikkat edilmesi gerekli. Şu anda 89.28’de olan paritemizin alış yönünde hareket etmesi üzerine karşılaşacağı dirençler 89.70, 90.10 ve 90.50; RSI’ın 30 seviyesinin altına düşmesi ile birlikte satışların baskın olması üzerine ise karşılaşılacak destekler ise 89.15, 88.70, 88.20. Bol kazançlı günler.

Gülnur DERİCİ

« Önceki Yazılar — Sonraki yazılar »